Directe of primaire borstreconstructie 

 

Tijdens de operatie om het borstklierweefsel te verwijderen wordt de huid (en soms tepel/tepelhof) gespaard en wordt direct een borstreconstructie uitgevoerd met siliconen prothesen of lichaamseigen weefsel. 

 

Deze methode is geschikt voor: 

- vrouwen die hun borsten preventief laten verwijderen vanwege een erfelijke aanleg voor borstkanker

 - vrouwen die een borstamputatie ondergaan vanwege een voorstadium van borstkanker (ductaal carcinoma in situ of DCIS) of een vroeg stadium van borstkanker bij wie geen bestraling na de borstamputatie noodzakelijk is. 

 

Voordelen van een directe borstreconstructie zijn dat in het algemeen het esthetisch resultaat mooier is (huid en plooi onder de borst kunnen worden gespaard), dat er meestal één operatie minder noodzakelijk is en dat de patiënte niet gedurende een bepaalde tijd met een geamputeerde borst door het leven gaat. Bij deze reconstructie wordt een al dan niet tijdelijke prothese (tissue-expander) geplaatst die in de tijd langzaam gevuld wordt om zo de huid op te trekken. Deze methode is geschikt voor vrouwen waarbij er na de (preventieve) borstweefselverwijdering meestal te weinig huid is om meteen een definitieve siliconen prothese te kunnen inbrengen. Bijvoorbeeld doordat na de diagnose borstkanker al het borstweefsel en de huid zijn verwijderd. Ofwel omdat uw eigen cupmaat onvoldoende ruimte biedt. 

 

Nadelen zijn de iets hogere kans op complicaties zoals een nabloeding of versterving van de borsthuid. Ook kan de tijdsdruk voor vrouwen die te horen hebben gekregen dat ze borstkanker hebben een zware belasting zijn, omdat ze een beslissing moeten nemen over het type reconstructie. In Nederland worden directe borstreconstructies het meest uitgevoerd na het preventief verwijderen van het borstklierweefsel bij genetisch belaste vrouwen. Voor deze groep speelt de factor tijd minder een rol en is de gecombineerde behandeling gemakkelijker logistiek in te plannen. 


Uitgestelde of secundaire reconstructie 

De reconstructie wordt pas enige tijd na de borstweefselverwijderende operatie gedaan. Dit kan in principe vanaf drie maanden tot vele jaren later zijn.

 

Een uitgestelde borstreconstructie heeft als voordeel dat de beslissing over welk type borstreconstructie het best gekozen kan worden, in alle rust genomen kan worden zonder dat de factor tijd een rol speelt zoals rondom de behandeling van borstkanker. Een ander voordeel is dat als er toch na de operatie bestraling noodzakelijk is dit het resultaat van de reconstructie niet verslechterd.

 

Nadelen zijn dat de patiënte enige tijd een borst mist met mogelijk nadelige gevolgen voor lichaamsbeleving en kwaliteit van leven, dat er in het algemeen een extra ingreep nodig is en dat vaak het esthetisch resultaat minder mooi is vergeleken met een directe reconstructie.

 

Reconstructie methodes

De keuze en succes van een borstreconstructie methode is afhankelijk van verschillende factoren: uw algemene gezondheidstoestand, leeftijd, omvang van de borsten, lichaamsbouw, levensstijl, kwaliteit van de huid, eventuele bestraling van de huid en eventuele complicaties. Borstreconstructie kan worden uitgevoerd met behulp van lichaamsvreemd of lichaamseigen materiaal, of een combinatie daarvan.

 

Reconstructie met lichaamsvreemd materiaal (siliconen implantaten)

Indien een borst wordt gereconstrueerd met implantaten kan meteen een siliconen prothese geplaatst worden, maar meestal is een twee etappen aanpak nodig waarbij tijdens de eerste etappe eerst een weefselexpander onder de spieren van de borst wordt geplaatst. Ongeveer 2 weken na de operatie wordt begonnen met het wekelijks poliklinisch vullen van de weefselexpander totdat de gewenste grootte is bereikt. Tijdens de tweede etappe, na enkele maanden, wordt de expander verwisseld voor een definitieve siliconen prothese. De twee etappen weefselexpander-prothese methode is de meest toegepaste borstreconstructiemethode.

 

Borstprothesen bestaan uit een soepel siliconen omhulsel dat gevuld is met een siliconen gel of fysiologisch zout of een combinatie hiervan. Prothesen zijn er in verschillende uitvoeringen (glad of geruwd), vormen (rond of anatomisch) en afmetingen (hoogte, breedte en projectie). Het gebruik van siliconen prothesen is verantwoord en veilig op grond van de huidige wetenschappelijke gegevens.

 

Reconstructie met lichaamseigen weefsel

Een borst kan ook gereconstrueerd worden door alleen gebruik te maken van lichaamseigen weefsel zonder implantaten. Voordelen hiervan zijn dat er geen complicaties gerelateerd aan het gebruik van implantaten kunnen optreden en dat de gereconstrueerde borst als lichaamseigen aanvoelt en in grootte kan variëren bij schommelingen in het lichaamsgewicht. Ook is gemakkelijker een natuurlijke borstvorm te creëren. Nadelen zijn dat ergens anders in het lichaam weefsel verwijderd wordt met een litteken en kans op donorplaats complicaties tot gevolg. Verder zijn deze technieken een stuk complexer met als gevolg langere operatietijden (3 uur tot 10 uur afhankelijk van techniek en dubbelzijdigheid).

 

Tepelreconstructie

Naast reconstructie van de borsten is reconstructie van de tepels mogelijk. Meestal gebeurt dit ongeveer drie maanden na de borstreconstructie onder plaatselijke verdoving. Het is mogelijk alleen de optische tepel te laten maken door middel van een tatoeage. De tepel is dan niet door kleding heen te zien. Indien men een natuurlijker effect wil, kan een tepel worden gereconstrueerd door middel van eigen huid. Dit is een relatief kleine ingreep die meestal onder de plaatselijke verdoving plaatsvindt. De hechtingen kunnen na ca. 2 weken verwijderd worden. Het uiteindelijke gevoel in de tepel is anders dan in een natuurlijke tepel. De tepelhof kan worden gereconstrueerd met een huidtransplantaat uit lies, buitenste of binnenste schaamlipregio, maar wordt doorgaans met behulp van een tatoeage gereconstrueerd. Vaak wordt de behandeling een aantal keer herhaald totdat het uiteindelijke resultaat behaald is. Tatoeage kan via het ziekenhuis waar de operatie heeft plaatsgevonden, in een schoonheidssalon of tatoo-speciaalzaak.

 

Tepelbesparend

Het is mogelijk om bij een borstweefsel verwijderende operatie de eigen tepels te behouden. De tepels blijven op dezelfde plek of ze worden tijdelijk in de lies geplaatst (tepelbedding) en na drie maanden, als de gereconstrueerde borst hersteld is en de uiteindelijke vorm heeft, teruggeplaatst. De tepels worden in beide gevallen dun afgeschraapt om zoveel mogelijk borstweefselcellen te verwijderen. Dit heeft wel als gevolg dat het gevoel in de tepel duidelijk vermindert. Ook is er een risico dat de tepelknop door littekenvorming en afsterving (gedeeltelijk) verloren gaat. Onderzoek uit o.a. de Verenigde Staten toont aan dat het behoud van de tepels veilig is en geen hoger restrisico met zich meebrengt op het krijgen van borstkanker in de tepel. Dit is echter nog niet algemeen overgenomen in Nederland. Over dit restrisico kunt u met uw eigen plastisch chirurg in gesprek gaan.

 

Afdruk

Het is mogelijk om voor de operatie eerst een afdruk van uw eigen borsten te laten maken. Deze afdruk kan dan eventueel model staan voor de reconstructie van de borsten en tepels. Ook kan op basis van de gemaakte afdruk een tepelprothese worden gemaakt, die op de borst kan worden geplakt. Bedrijven die dergelijke afdrukken maken vindt u op internet via de zoekterm ‘borstafdruk’. De waarde van een tepelafdruk is echter beperkt, in het algemeen kan de plastisch chirurg tijdens een tepelreconstructie niet exact de afdruk namaken.

 

Wachttijden

De meeste ziekenhuizen hebben wachttijden voor een reconstructieve operatie. Bij een uitgestelde reconstructie met siliconen is de wachttijd ongeveer 3 tot 4 manden. Voor een microchirurgische reconstructie met lichaamseigen weefsel is de wachttijd ca. 6 tot 12 maanden. Dit geldt ook voor een directe borstreconstructie. Dit heeft te maken met de lengte van de operatie en/of omdat de oncologisch chirurg en plastisch chirurg gelijktijdig de operatie moeten uitvoeren.

 

De brochure ‘Borstreconstructie’ van KWF Kankerbestrijding geeft een goed overzicht van alle mogelijke reconstructiemethodes. U kunt deze downloaden of bestellen via www.kwfkankerbestrijding.nl Meer informatie over de verschillende borstreconstructie technieken kunt u ook vinden op de website van de Nederlandse Vereniging van Plastisch Chirurgen (NVPC) onder patiënteninformatie.